Als er iets is dat ik van Thich Nhat Hanh geleerd heb, dan is het wel het belang van community (sangha in het Sanskriet). Het belang van samenzijn en gedragenheid. Van togetherness. Brotherhood en sisterhood. En hoe helend het kan zijn om toevlucht te nemen in de sangha.

Je bent geen druppel

Al tijdens mijn eerste retraite bij hem kwam die boodschap sterk bij me binnen: you are not a drop. Stroom maar mee met de rivier. Met de sangha. Gedraag je niet als een aparte druppel. Met andere woorden: hou je niet afzijdig. Blijf niet op je eiland zitten.

Ik wist toen nog niet precies wat hij daarmee bedoelde, maar ik voelde me wel aangesproken door zijn woorden. Hij had een snaar bij me geraakt. Ik herkende me in het beeld van de eenzame eilandbewoner. Iemand die zich buiten de groep plaatst. Afgescheiden en geïsoleerd.

Pas veel later begreep ik de omvang van deze teaching. Niet alleen leerde ik dat ik geen afzonderlijke druppel ben, maar ook dat ik bij anderen terecht kan als ik het moeilijk heb. Dat ze er kunnen zijn voor mij. Dat mijn pijn en verdriet welkom zijn in de sangha. Dat ik mag huilen en rouwen en worstelen. Dat de leden van de community er liefdevol bij aanwezig kunnen zijn.

Met andere woorden: ik leerde dat ik toevlucht kan nemen in de sangha. Dat het een veilige plek voor me is om mijn kwetsbaarheid te uiten. Om in contact te komen met mijn diepste wonden. Om de kwetsbare delen van mezelf niet te hoeven verstoppen, maar ze net te mogen laten zien. Om mijn gebrokenheid te kunnen tonen. Om me niet flinker voor te doen dan ik me vanbinnen voel. Om achterover te mogen leunen en me te laten dragen. (meer…)